Emocje samoświadomościowe to grupa emocji, która pojawia się późno i do których wystąpienia konieczne są pewne zdolności poznawcze. Nie istnieją wyraźne czynniki je wywołujące. Niewiele określonych sytuacji wywołuje wstyd, dumę, poczucie winy czy zażenowanie.Emocje te są prawdopodobnie związane z grupami zdarzeń, które może rozpoznać wyłącznie sama osoba doświadczająca tych emocji.
Znaczenia Ja
Emocje samoświadomościowe są wynikiem złożonych procesów poznawczych, których osią jest pojęcie JA. Do pojawienia się dumy, wstydu, poczucia winy czy zażenowania doprowadza nasz sposób myślenia albo to, o czym myślimy.
Czynniki wywołujące emocje samoświadomościowe
Co do konkretnych czynników wywołujących wstyd, poczucie winy i zażenowanie opinie są podzielone. Każde z tych emocji może wzbudzić wiele zdarzeń. Nie wyodrębniono żadnego szczególnego bodźca, który wyzwalałby wstyd czy poczucie winy. Przyczyny powstawania emocji samoświadomościowych mogą mieć zarówno podłoże fenomenologiczne, jak i poznawczo - atrybucyjne. Emocje te mogą mieć odrębne niż emocje podstawowe i określone umiejscowienie. Poza tym mogą im towarzyszyć określone procesy o charakterze „cielesnym“.
